Τι είναι η ψυχοθεραπεία

Η ψυχοθεραπεία είναι μια θεραπεία η οποία μέσα από τον διάλογο μεταξύ θεραπευόμενου και θεραπευτή μπορεί να βοηθήσει στην εξάλειψη ή τον έλεγχο των ενοχλητικών συμπτωμάτων, ώστε ο θεραπευόμενος να νιώσει καλύτερα και να αυξήσει την ευημερία του. Πρόκειται για μια θεραπεία συνεργασίας η οποία στηρίζεται στην επικοινωνία και αυθεντικότητα και την θεραπευτική σχέση. Το υποστηρικτικό περιβάλλον το οποίο παρέχει ο θεραπευτής επιτρέπει στον θεραπευόμενο να μιλάει ανοιχτά και να νιώθει ασφάλεια. Ο θεραπευτής γίνεται ενεργητικός και μαζί συμπονετικός ακροατής. Αυτή η θέση του δίνει την δυνατότητα να προσφέρει κατανόηση αλλά και μια πιο φρέσκια και ψύχραιμη οπτική.

Τα θέματα τα οποία βοηθούνται από την ψυχοθεραπεία περιλαμβάνουν δυσκολίες στην αντιμετώπιση της καθημερινής ζωής, δυσκολία στις σχέσεις, άγχος, πένθος, στεναχώρια, κατάθλιψη, την επίδραση κάποιου τραύματος ή της ιατρικής ασθένειας, την έκφραση και την διαχείριση των συναισθημάτων και άλλες ψυχολογικές δυσκολίες. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να λειτουργήσει και σε συνδυασμό με φαρμακοθεραπεία, την οποία έχει συστήσει κάποιος αρμόδιος ιατρός.

Ο ψυχοθεραπευτής εφαρμόζει επιστημονικά τεκμηριωμένες θεωρίες, πρακτικές και τεχνικές για να βοηθήσει τους ανθρώπους να αναπτύξουν πιο υγιείς συνήθειες. Υπάρχουν διάφορες προσεγγίσεις στην ψυχοθεραπεία που βοηθούν τους ψυχοθεραπευτές να εργάζονται με μια μέθοδο και με ορισμένα «εργαλεία». Πολλοί ψυχοθεραπευτές συνθέτουν στοιχεία από ορισμένα μοντέλα ψυχοθεραπείας και τα χρησιμοποιούν ανάλογα με τον κάθε θεραπευόμενο τους.

Η συστημική προσέγγιση

Η προσέγγιση με την οποία εργάζομαι είναι η συστημική οικογενειακή θεραπεία. Η βάση της προσέγγισης αυτής υποστηρίζει ότι το άτομο, το ζευγάρι, η οικογένεια, αποτελούν βιοψυχοκοινωνικά συστήματα που έχουν ιεραρχία και δομή. Μέσα σε αυτά τα συστήματα υπάρχουν ρόλοι και μοτίβα συμπεριφοράς τα οποία τείνουν να μένουν σταθερά σε όλη τη διάρκεια της ζωής ενός ανθρώπου. Έτσι, ακόμη κι αν κάποιος έχει δημιουργήσει μια άλλη οικογένεια ή βρίσκεται στη δουλειά του, εξακολουθεί να παίζει τους ίδιους ρόλους που είχε στην αρχική του οικογένεια, να αισθάνεται και να συμπεριφέρεται παρόμοια.

Η συστημική ψυχοθεραπεία σε βοηθάει να αναγνωρίσεις αυτά τα μοτίβα και τους ρόλους, να δεις αν σου χρειάζονται πλέον, να ανακαλύψεις καινούριες οπτικές και να έρθεις πιο κοντά σε αυτό που αισθάνεσαι. Η συστημική προσέγγιση στην οποία βασίζομαι χρησιμοποιεί στοιχεία και από την αφηγηματική ψυχολογία, την θεωρία του συναισθηματικού δεσμού και τις πρόσφατες έρευνες για τον τρόπο που λειτουργεί ο ανθρώπινος εγκέφαλος.

Η συστημική ψυχοθεραπεία όπως την εφαρμόζω

Η αρχή της ψυχοθεραπείας

Ξέρω ότι μπορεί να σου είναι δύσκολο να επικοινωνήσεις μαζί μου και να νιώθεις κάποιο άγχος. Αυτό είναι φυσιολογικό και το αισθάνονται οι περισσότεροι άνθρωποι που θέλουν να πάρουν τηλέφωνο έναν ψυχοθεραπευτή. Αν μπορέσεις και βρεις το θάρρος να ξεπεράσεις αυτή τη δυσκολία που νιώθεις θα έχεις κάνει το πρώτο βήμα στην διαδικασία της ψυχοθεραπείας και θα αισθανθείς μεγαλύτερη δύναμη, ανακούφιση και αισιοδοξία ότι η δύσκολη κατάσταση την οποία βιώνεις μπορεί να αλλάξει.

Η λειτουργία των ψυχοσωματικών συμπτωμάτων

Τα συμπτώματα που μπορεί να σου εμφανίζονται είναι μία κρούση κινδύνου προς το σύστημα του οργανισμού σου και της οικογένειας σου ότι κάτι που παλιά λειτουργούσε τώρα δυσκολεύεται να λειτουργήσει και θέλει να αλλάξει. Πολλές φορές οι δυσλειτουργίες αφορούν μοτίβα που έχουν μεταβιβαστεί από μια προηγούμενη γενιά και στο σήμερα δεν έχει νόημα η ύπαρξή τους.

Εφόδια και περιορισμοί

Αυτά που έχεις πάρει από την οικογένεια σου μπορεί να σε έχουν εφοδιάσει με κάποιες ευκολίες, μπορεί όμως μαζί τους να έχουν και μερικούς περιορισμούς. Αν μείνεις μόνο στις κληρονομημένες οπτικές και δεν βρεις εναλλακτικούς τρόπους, ίσως να μην ανακαλύψεις ποτέ έναν πιο απελευθερωμένο τρόπο σκέψης.

Η επικοινωνία

Η επικοινωνία είναι πολύ σημαντική, και μέσω του διαλόγου στην ψυχοθεραπεία προσπαθούμε μαζί να γίνει πιο άμεση και ουσιαστική. Η μεγαλύτερη εσωτερική συγκρότηση που επιτυγχάνεται με την διευκόλυνση και διεύρυνση του εξωτερικού και εν τέλει εσωτερικού διαλόγου, οδηγεί σε πιο στενές και ειλικρινείς σχέσεις. Επίσης όταν θα βρεθείς πιο κοντά στα συναισθήματα και τα θέλω σου θα αρχίσεις να αναλαμβάνεις μια πιο υπεύθυνη στάση απέναντι στις επιλογές που έχεις κάνει, κάτι που σε διευκολύνει να απολαύσεις τη ζωή και να της αποδώσεις νόημα.

Η σημασία της αφήγησης

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας μπαίνεις στην διαδικασία να αφηγηθείς την ιστορία σου. Αυτή η διεργασία βοηθάει τον εγκέφαλο σου να επεξεργαστεί και να νοηματοδοτήσει τα πράγματα που έχεις βιώσει. Παύουν τα γεγονότα που έζησες να είναι ένα εσωτερικό αγκάθι, το οποίο προκαλεί πόνο και πιέζεται στην αφάνεια. Έτσι η αφήγηση παίζει έναν πολύ σημαντικό ρόλο στην ψυχοθεραπευτική δουλειά.

Η θεραπευτική σχέση

Πολύ σημαντικός παράγοντας είναι η θεραπευτική σχέση. Φαίνεται ότι σε όλα τα ψυχοθεραπευτικά μοντέλα αυτό που λειτουργεί περισσότερο και βοηθάει τους ανθρώπους είναι η θεραπευτική σχέση. Αυτή γίνεται μια επανορθωτική εμπειρία, μιας ξεκάθαρης, οριοθετημένης και ταυτόχρονα στενής σχέσης, που λειτουργεί ως βάση ανακούφισης, συμπόνιας και ειλικρίνειας. Μπορεί να ανακαλύψεις μέσα από την εμπειρία της ψυχοθεραπείας ότι μπορείς τελικά να εμπιστεύεσαι τους ανθρώπους και να έρχεσαι κοντά τους. Έτσι θα νιώσεις ότι οι ξεκάθαρες και οριοθετημένες σχέσεις δεν σε πνίγουν. Μετά από αυτό το ισχυρό βίωμα θα είσαι σε θέση να αρχίσεις να εφαρμόζεις αυτά που έμαθες μέσα στην ψυχοθεραπεία στις προσωπικές και επαγγελματικές σου σχέσεις.

Η σημασία της έκφρασης των συναισθημάτων

Στο πλαίσιο της ψυχοθεραπείας δίνεται χρόνος και χώρος για να εκφραστούν οι σκέψεις και τα συναισθήματα που τόσο καιρό σωρεύονταν μέσα σου και προκαλούσαν πόνο και δυστυχία. Συγχρόνως ανοίγονται καινούριες οπτικές, νέες επιλογές και μια νέα θέση και εικόνα για τον εαυτό σου, τους ανθρώπους, τις σχέσεις και τη ζωή.

Ο χρόνος στον οποίο εστιάζουμε

Στην ψυχοθεραπευτική διαδικασία είναι πολύ σημαντικό να μάθεις να παρατηρείς και να ζεις το παρόν, ρίχνοντας μια ματιά στο τι το επηρέασε και το τι μπορείς να κάνεις για να έχεις ένα ακόμη πιο όμορφο αύριο. Αλλά πάντα αυτό που ξέρεις και αυτό που ζεις είναι αυτό που συμβαίνει τώρα. Αυτό που βιώνεις αυτή τη στιγμή δεν θα ξανάρθει. Αν μπορείς να απολαμβάνεις τις στιγμές, τότε μπορείς να νιώθεις ικανοποίηση και πληρότητα.

Η ολοκλήρωση της ψυχοθεραπείας

Μέχρι την ώρα που θα ολοκληρώσεις την ψυχοθεραπεία σου θα έχεις λύσει το θέμα που σε έφερε στο γραφείο μου και θα έχεις μάθει καινούριες δεξιότητες, ώστε να μπορείς να αντιμετωπίσεις καλύτερα τις προκλήσεις που θα υπάρξουν στο μέλλον. Σε κάθε περίπτωση αν χρειαστείς την βοήθεια μου και μετά το τέλος της θεραπείας σου μπορείς να την ζητήσεις ξανά.